Phần một
ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN
Chương I. BẢN ĐỒ
`
Tiết 1 Bài 1:
CÁC PHÉP CHIẾU HÌNH BẢN ĐỒ CƠ BẢN

MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau bài học, HS cần:
Hiểu được vì sao cần có các phép chiếu hình bản đồ.
Hiểu rõ được một số phép chiếu hình cơ bản.
Phân biệt được một số lưới kinh, vĩ tuyến khác nhau của bản đồ, từ đó biết được lưới kinh, vĩ tuyến đó thuộc phép chiếu hình bản đồ nào
Thông qua phép chiếu hình bản đồ, dự đoán khu vực nào là khu vực chính xác, khu vực nào kém chính xác hơn trên bản đồ.
THIẾT BỊ DẠY HỌC
Bản đồ thế giới, bản đồ vùng cực Bắc, bản đồ châu Âu, châu Á
Quả địa cầu
Một tấm bìa kích thước A3.
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Khởi động
GV yêu cầu HS quan sát 3 bản đồ: bản đồ Thế giới, bản đồ Vùng cực Bắc và bản đồ châu Âu: phát biểu khái niệm bản đồ.
Hoạt động của GV và HS
Nội dung chính

HĐ 1:
Bước 1: GV yêu cầu HS quan sát quả cầu (mô hình của trái đất) và bản đồ thế giới, suy nghĩ cách thức chuyển hệ thống kinh vĩ tuyến trên quả cầu lên mặt phẳng.
Bước 2: GV yêu cầu HS quan sát, lại 3 bản đồ và trả lời các câu hỏi:
Tại sao hệ thống kinh vĩ tuyến trên 3 bản đồ này có sự khác nhau?
Tại sao phải dùng phép chiếu hình bản đồ khác nhau?
HĐ 2:
Bước 1: GV sử dụng tấm bìa thay mặt chiếu: Giữ nguyên là mặt phẳng hoặc cuộn lại thành hình nón và hình trụ.
Bước 2: GV cho một mặt phẳng, hình nón và hình trụ lần lượt tiếp xúc với quả cầu tại các vị trí khác nhau.
HĐ 3: GV yêu cầu HS nghiên cứ nội dung trong SGK.
Tiếp theo có thể yêu cầu học sinh nghiên cứu một phép chiếu về các nội dung:
Khái niệm về phép chiếu
Các vị trí tiếp xúc của mặt chiếu với quả cầu để có các loại phép chiếu.
Phép chiếu đứng: Đặc điểm của lưới kinh vĩ tuyến trên bản đồ, sự chính xác trên bản đồ, dùng để vẽ khu vực nào trên trái đất.
Bước 3: GV yêu cầu hs trình bày những điều đã quan sát và nhận xét.

Phép chiếu hình bản đồ
Khái niệm phép chiếu hình bản đồ
Phép chiếu hình bản đồ là cách biểu diễn mặt cong của Trái Đất lên một mặt phẳng, để mỗi điểm trên mặt cong tương ứng với một điểm trên mặt phẳng.
Các phép chiếu hình bản đồ cơ bản
Phép chiếu phương vị
Phép chiếu hình nón.
Phép chiếu hình trụ
Phép chiếu phương vị
Là phương pháp thể hiện mạng lưới kinh vĩ tuyến trên qỉa cầu lên mặt chiếu là mặt phẳng.
Tùy theo vị trí tiếp xúc của mặt phẳng với quả cầu, có các phép chiếu phương vị khác nhau:
Phép chiếu phương vị đứng
Phép chiếu phương vị ngang
Phép chiếu phương vị nghiêng
+ Phép chiếu phương vị đứng
mặt phẳng tiếp xúc với quả cầu ở cực
kinh tuyến là đường thẳng đồn qui ở cực, vĩ tuyến là những đường tròn đồn tâm ở cự.
Những khu vực ở gần cực tương đối chính xác.
Dùng để vẽ những khu vực quanh cực
Phép chiếu hình nón
Là phương pháp thể hiện mạng lưới kinh vĩ tuyế trên quả cầu lên mặt chiếu là hình nón.
Tùy theo vị trí tiếp xúc của hình nón với quả cầu, có các phép chiếu hình nón khác nhau:
Phép hiếu hình nón đứng
Phép hiếu hình nón ngang
Phép hiếu hình nón nghiêng
+ Phép chiếu hình nón đứng:
Hình nón tiếp xúc với quả cầu tại 1 vòng vĩ tuyến
Kinh tuyến là những đoạn thẳng đồng qui ở đỉnh hình nón.Vĩ tuyến là những đường cung tròn đồng tâm là đỉnh hình nón.
Những khu vực ở vĩ tuyến tiếp xúc tương đối chính xác
Dùng để vẽ các khu vực ở vĩ độ trung bình.
Phép chiếu hình trụ
- Là phương pháp thể hiện mạng lưới kinh vĩ tuyến trên quả cầu lên mặt phẳng là hình trụ
- Tùy theo vị trí tiếp xúc của hình trụ với quả cầu, có các phép chiếu hình trụ khác nhau:
Phép chiêu hình trụ đứng
Phép chiêu hình trụ ngang
Phép chiêu hình trụ nghiêng
+ Phép chiếu hình trụ đứng:
Hình trụ tiếp xúc với quả cầu theo vòng xích đạo.
Kinh tuyến và Vĩ tuyến đều là những đường thẳng song song và thẳng góc nhau
Những khu vực ở gần xích đạo tương đối chính xác.
Dùng để vẽ những khu vực ở gần xích đao




CỦNG CỐ- ĐÁNH GIÁ
Hãy điền những nội dung thích hợp vào bảng sau đây:
Phép chiếu hình bản đồ